Afgelopen jaar werd ik geboekt als Spreker Creativiteit op een congres dat ging over ‘regels en ruimte’. Een interessant thema dat naadloos aansluit op het thema creativiteit. Want als het gaat over creativiteit hoor je vaak termen zoals:

• Outside the box
• Omdenken
• Buiten de kaders

Iemand die juist niét creatief is, noemen we al gauw een ‘hokjesdenker’. Dat is iemand die ‘vastgeroest’ is en ‘binnen de lijntjes’ kleurt. Iemand die in een ‘bubbel’ leeft of ‘tunnelvisie’ heeft. Je merkt alleen al aan de taal dat creativiteit en ruimte sterk met elkaar correleren. En dat vind ik een interessant gegeven. Want hoewel veel mensen er niet van houden als ze beperkt worden in hun vrijheid, is het misschien wel de vrijheid die ons heel erg beperkt en zijn het beperkingen die ons daarvan bevrijden!

(Poeh, neem die maar even in je op! Hier kan mijn maatje en spoken word artiest Myron Hamming nog een puntje aan zuigen! 😂🧩🤞🏾)

Mijn punt is dat vrijheid ook kan verlammen. Als we álles mogen en geen kaders hebben, is het niet bepaald makkelijker om creatief te zijn. Sterker nog: Het zijn de kaders die ons vaak dwingen om creatief te zijn. Soms zoeken we ‘outside the box’ voor een goede oplossing terwijl we juist ‘inside the box’ moeten kijken. Soms staren we ons blind op het verhelpen of ‘oplossen’ van een probleem terwijl we het probleem net zo goed in ons voordeel zouden kunnen gebruiken.

Voorbeeld 1: Creativiteit binnen de kaders

We hebben namelijk allemaal onze aannames. Onderwijs wordt gegeven door docenten, restaurants hebben een keuken, en vergaderen doen we aan tafels. Maar we kunnen onszelf dwingen om innovatief te denken door juist nieuwe kaders toe te voegen. Neem de vraag: Hoe zou onderwijs eruitzien als we nooit meer roosters zouden hebben? Of geen docenten? Hoe zou een vacature eruitzien als er geen tekst meer op staat? Of als ‘ie niet meer geschreven is door de werkgever? Hoe ziet een vergadering eruit als je niet meer zit? Of als die nooit meer lang duurt?

Ik ken bedrijven die tegenwoordig speciale 10-minute-meetings hebben geïntroduceerd of die regelmatig vergaderen in een ‘sporthouding’ zoals planken of muurzitten, zodat de vergaderingen actief én kort zijn. In april bracht ik mijn boek uit zonder paginanummers. Het heeft in plaats daarvan een voortgangsbalk met percentages. Zo weet je altijd hoe ver je bent in het boek! Ook heeft het geen copyright, maar right to copy (boeien! 😛) en ‘onbetrouwbare’ referenties op de achterkant van ChatGPT én van mijn moeder: ‘’Dit is het beste boek dat mijn zoon ooit heeft geschreven’’. Je begrijpt dat ik haar enige zoon ben en dat ook mijn enige boek is.

(Jazeker, dat boek is ook te koop! Leuk dat je het vraagt… 😊 Je kunt ‘m hier vinden!)

Voorbeeld 2: Het Probleem als Oplossing van het Probleem

‘’Hoe kan het probleem de oplossing zijn van mijn probleem?’’ Dat klinkt als een gekke vraag. En dat is het ook. En daarom juist interessant! Het is een invalshoek die we niet zo snel bekijken. Een mooi voorbeeld vind ik het volgende verhaal:

DPD had begin dit jaar een nieuwe chatbot online staan. Een ontevreden klant kwam in contact met de bot en vroeg gekscherend om een gedichtje te schrijven over de waardeloze chatbot van een pakketdienst. De chatbot kwam met een dikke vette roast voor DPD en het publiek vond het hilarisch! De klant kreeg het zelfs voor elkaar om de chatbot ‘tegen zijn regels in’ te laten vloeken in de chat. De beelden gingen viraal en DPD haalde als reactie direct de chatbot offline. Probleem opgelost.

Waar DPD waarschijnlijk niet aan gedacht heeft, is hoe ze deze aandacht in hun voordeel konden gebruiken. Het grote publiek vond het hilarisch, dus waarom niet meebewegen? Waarom niet een gezonde dosis zelfspot? Mensen nemen je immers pas serieus als je jezelf niet te serieus neemt!

Wat ze hadden kunnen doen? Nou, bijvoorbeeld:

• Een video maken van twee bots die via de chat ruzie maken over of DPD nu wel of niet goed is? Eentje die heel veel vloekt en een ander die poeslief is?
• De roast simpelweg delen als waardevolle les met een knipoog: ‘Innovatie is vallen en opstaan’
• Een nieuw gedichtje plaatsen als statement, of een gedicht waarmee je de chatbot terugpakt of ontslaat?
• Een video waarin letterlijk de CEO in gesprek gaat met de chatbot in zijn kantoor?

Natuurlijk kun je de chatbot alsnog offline halen en doorontwikkelen, maar wordt de lading in ieder geval een stuk luchtiger.

Deel vooral je ideeën om dit probleem te gebruiken als kans!

Over Ruimte Gesproken…

Dit laatste voorbeeld gaat ook over kwetsbaarheid en psychologische veiligheid. Voel je de ‘ruimte’ om met een idee te komen dat anders is dan de norm? Natuurlijk heb je soms wat lef nodig om een creatief idee te uiten, maar het heeft niet alleen met lef te maken. Psychologische veiligheid is een belangrijke factor. Amy Edmondson beschrijft ‘impressie-management’ als het fenomeen dat niemand zin heeft om dom of incompetent over te komen. En om dat te doen houden we ons gedeisd. Want wie niet dom wil lijken stelt geen vragen en wie niet incompetent wil lijken maakt geen fouten. Terwijl het omgekeerde waar is: Wie slim wil zijn stelt (domme) vragen en wie competent wil zijn maakt fouten. Daar gaat dus iets helemaal mis!

Boek Rico als spreker creativiteit en innovatie

Een slecht idee bedenken is niet zo moeilijk. Maar het is best ingewikkeld om een idee voor te dragen waarvan je weet dat het anders dan de norm is. Ook dat gaat over ‘ruimte’. Ik help organisaties graag om die ruimte te verkennen. Als spreker innovatie en creativiteit zet ik mijn publiek op het verkeerde been, betrap ik ze op aannames en reik ik manieren aan om anders naar hun werk en vraagstukken te kijken. Wil je meer weten? Neem gerust contact met me op of vul een aanvraagformulier in via mijn website!

The post Regels en Ruimte: Het verband tussen creativiteit en kaders appeared first on Keynote Spreker Rico Bakker - Spreker creatief & innovatief denken.

In Sri Lanka heb je, net zoals in Nederland, gewoon verkeersregels. Wet- en regelgeving die beschrijft wat je wel en niet mag doen in het verkeer. Echter, in Sri Lanka wordt de wet- en regelgeving niet altijd gepraktiseerd. Nee, in plaats daarvan hebben ze namelijk zogenoemde ‘ongeschreven regels’. Sociale normen in de maatschappij en beperkingen in de infrastructuur hebben gezorgd voor een soort ongeschreven wetboek. Enorm krachtig, want dit zijn geen opgelegde regels, maar gedeelde normen en waarden die het verkeer maken zoals het is.

Artikel 1: ”Wanneer een ontmoeting plaats vindt tussen twee voertuigen met een significant verschil in gewicht, dan geldt het recht van de sterksten.”

In andere woorden: wanneer ik rustig mijn Tukje met 40 km/h voortbeweeg langs een prachtig ravijn en voor mij zie ik een bus uit de haarspeldbocht tevoorschijn komen die vier auto’s tegelijk inhaalt, dan wordt van mij verwacht dat ik ruimte maak voor deze bus. Je zou dus kunnen zeggen dat het ongeschreven wetboek ook nog redelijk intuïtief werkt…

Veel toeristen die ik sprak brengen het Sri Lankaanse verkeer in verband met termen zoals gestoord, absurd, idioot en suïcidaal. En vanuit een westers perspectief klopt dit. Want in de westerse wereld is zou een taxichauffeur uit Sri Lanka inderdaad gestoord zijn. In Nederland is het namelijk ieder voor zich in het verkeer. Wij leren bijvoorbeeld het concept binnenspiegel, buitenspiegel, schouder, richting aangeven, binnenspiegel, buitenspiegel, schouder en sturen. We leren om alert te zijn in het verkeer en om je bewust te zijn van alles dat zich in het verkeer om je heen begeeft. Hoofdzaken van bijzaken onderscheiden en continu scannen. In Sri Lanka werkt dit anders.

Artikel 2: ”In Sri Lanka zorg je niet dat je iedereen ziet, in Sri Lanka zorg je dat iedereen je ziet.”

Hoe? Een toetertje hier, een toetertje daar, handgebaren uit het raam, bijrijders met een soort functie als mobiele verkeersregelaar. Je moet je eigen plek innemen in het verkeer. Ruimte die je geeft wordt gepakt en ruimte die je pakt wordt gegeven. Zonder dat iemand hierdoor raar opkijkt, zich beledigd voelt of boos wordt. Nee, integendeel. Het verkeerssysteem van de mensen die wij westerlingen bestempelen als gestoord, is namelijk het meest sociale systeem dat je je kunt bedenken. Het verkeer in Sri Lanka kun je zien als een soort grootschalige capoeira waarin problemen op de weg gezamenlijk worden opgelost zonder dat men zich teveel druk maakt over concepten zoals voorrang of tijd. Het is een soort holocracy op de weg. Met grote ogen keken wij soms toe hoe een voor ons onwerkbare verkeerssituatie omgebogen werd in een werkbare variant waarin altijd een oplossing, een weg, een manier is. Voordat je ‘hoe gaat hij daar langs komen’ hebt kunnen uitspreken is hij er al langs.

Wanneer iemand zich in ons land niet aan de regels houdt, dan raken we vaak in de war of geïrriteerd. Misschien zelfs opstandig. Wanneer een ritser volgens jouw opvatting drie auto’s te ver doorrijdt dan komt ‘ie er misschien niet eens meer tussen. Ieder voor zich! Probeer bovenstaande eens te vergelijken met een grote organisatie in Nederland. Zo’n organisatie met protocollen, vaste werktijden en strikte procedures. Zo’n organisatie met meer managementlagen dan toiletten en meer overhemden dan glimlachen. Hoge mate van efficiëntie, maar ook zeker knelpunten. Knelpunten die vragen om meer regels, protocollen, en procedures, die op hun beurt weer zorgen voor andere knelpunten. Dit is wat organisaties doen: organiseren. Dat betekent dat we variatie zoveel mogelijk beperken en daarmee creativiteit beperken. Sociale normen en waarden worden ondergesneeuwd door deadlines en doelstellingen. We wijzen naar elkaar want het is ieder voor zich. Dit is mijn stukje, dat is jouw stukje. Als jij jouw stuk goed doet, dan kan ik mijn stuk goed doen.

Ik begrijp dat ik hier en daar wellicht wat chargeer. En geloof me, het laatste wat ik zal pleiten aan de hand van dit artikel is dat we een dergelijk Aziatisch verkeerssysteem moeten adopteren in Nederland. Maar wat ik enorm interessant vindt is de manier van samenwerken in een systeem dat wij als gestoord beschouwen. De wederkerigheid en het vertrouwen in elkaar. De eindeloze creativiteit en het lef. De mate waarin men verantwoordelijkheid neemt en duidelijk zijn plek kiest. De loyaliteit aan ongeschreven regels. Het gaat dus niet om welk systeem goed of fout is, maar om wat we kunnen leren van iets dat op het eerste gezicht absurd of idioot lijkt te zijn. De kracht van een slecht idee.

The post 1000 kilometer TukTuk rijden door Sri Lanka appeared first on Keynote Spreker Rico Bakker - Spreker creatief & innovatief denken.

The post Slechte Ideeën TV appeared first on Keynote Spreker Rico Bakker - Spreker creatief & innovatief denken.

BNR Podcast

Rico was te gast in de studio’s van BNR Nieuwsradio om een aflevering op te nemen van dé Klanten Podcast van Nederland. Samen met Danielle de Jonge, expert op gebied van klantgerichtheid, gaat het gesprek over klantgerichte creativiteit.!

The post BNR Podcast appeared first on Keynote Spreker Rico Bakker - Spreker creatief & innovatief denken.

Chaos in de Orde Podcast

Rachel Levi is al jaren gefascineerd (zeg maar gerust gefrustreerd) door de taaie, bureaucratische cultuur in organisaties. We creëren een systeem van regels en protocollen en verliezen onze creativiteit. Samen met Rico bespreekt ze in aflevering 34 hoe slechte ideeën kunnen helpen om creatiever te zijn!

Luister podcast hier

The post Chaos in de Orde Podcast appeared first on Keynote Spreker Rico Bakker - Spreker creatief & innovatief denken.

Merkversterkers Podcast

Geïnspireerd door het doorzettingsvermogen van vele ondernemers interviewt Maarten Timmerman-Zubani inspirerende gasten over het bouwen van merken, marketing en hoe je jouw merk onderscheidend en relevant houdt. Met Rico spreekt hij over hoe merken slechte ideeën kunnen gebruiken om zich te onderscheiden van anderen!

Luister podcast hier

The post Merkversterkers Podcast appeared first on Keynote Spreker Rico Bakker - Spreker creatief & innovatief denken.

Creators Podcast

Ruben Klerkx van the Creators Company creëert elke aflevering samen met zijn gasten een nieuwe bron van inspiratie om jou te helpen ook meer te creëren. Meer ideeën te bedenken, ontwikkelen en realiseren. Werk te maken van jouw dromen, doelen en ideeën! Hoe kunnen slechte ideeën jou helpen om méér of zelfs beter te creëren?

Luister podcast hier

The post Creators Podcast appeared first on Keynote Spreker Rico Bakker - Spreker creatief & innovatief denken.

Geld of je leven Podcast

Betere beslissingen nemen? Slimmer omgaan met geld? Je leven leuker, makkelijker of interessanter maken. Daarover neemt Michiel van Vugt iedere week een nieuwe aflevering op. Met Rico Bakker spreekt hij over creativiteit en geld. Hoe kun je het hebben van héél veel geld of juist weinig geld inzetten als tool om creatiever te worden?

Luister podcast hier

The post Geld of je leven Podcast appeared first on Keynote Spreker Rico Bakker - Spreker creatief & innovatief denken.

Fraiche Minds Podcast

Joel Darius maakt met zijn team een podcast waarin hij creatievelingen uit het noorden interviewt om Noord Nederland te inspireren. Rico Bakker is expert op gebied van innovatief denken en neemt je deze aflevering mee in de kracht van een slecht idee.

The post Fraiche Minds Podcast appeared first on Keynote Spreker Rico Bakker - Spreker creatief & innovatief denken.

RTV Noord

Tijdens de Promotiedagen Noord Nederland was RTV Noord aanwezig om te spreken met inspirerende ondernemers uit het Noorden. In dit fragment zie je het radio interview met Rico Bakker. Als keynote spreker neemt hij zijn publiek mee creativiteit, innovatief denken en de kracht van een slecht idee.

The post RTV Noord appeared first on Keynote Spreker Rico Bakker - Spreker creatief & innovatief denken.